Podsumowanie

Rekomendacje dystrybucyjne zwracają uwagę na kolejny aspekt obowiązku przeciwdziałania greenwashingowi – nadzór nad łańcuchem dystrybucyjnym zakładu ubezpieczeń. Nie jest bowiem wystarczające objęcie odpowiednimi procedurami własnej komunikacji ESG. Odpowiednie procesy kontrolne powinny dotyczyć także działań agentów ubezpieczeniowych. W praktyce problematyczna może okazać się ocena, czy dane materiały w istocie się niejasne, nierzetelne lub wprowadzające w błąd. W przypadku problematyki greenwashingu drogowskazem dla oceny jakościowej materiałów powinny być aktualnie stanowiska EIOPA.

Ocena jakościowa materiałów informacyjnych dokonywana przez zakłady ubezpieczeń może bazować na stanowisku EIOPA wyrażonym w Opinii nt. twierdzeń dotyczących zrównoważonego rozwoju i greenwashingu w sektorze ubezpieczeniowym i emerytalnym, o której pisałem kilkukrotnie w kontekście obowiązków zakładów ubezpieczeń (zob. np. Oświadczenia dotyczące zrównoważonego rozwoju pod lupą nadzoru).

Ocena jakości materiałów informacyjnych zawierających twierdzenia ESG

W ramach obowiązku nadzoru nad jakością materiałów informacyjnych materiały takie mają być przekazywane przez agentów zakładom ubezpieczeń (rekomendacja 14.2). Następnie zakłady ubezpieczeń mają weryfikować, czy są one jasne, rzetelne i niewprowadzające w błąd (rekomendacja 14.1). Brakuje natomiast, zarówno w rekomendacjach dystrybucyjnych, jak i w przepisach prawa, generalnych zasad, które w sposób kompletny rozstrzygałyby, kiedy materiały informacyjne spełniają te cechy. Weryfikacja dokonywana przez zakłady ubezpieczeń będzie więc w pewnym zakresie oceną jakościową. W odniesieniu do greenwashingu ocena ta powinna być jednak bardziej skonkretyzowana, a jej punktem odniesienia może być stanowisko EIOPA.

Bazując m.in. na art. 17 ust. 2 IDD (wdrożonym przez art. 7 udu), EIOPA wydała stanowiska i opinie odnoszące się do tego, co w przypadku greenwashingu należy rozumieć przez „rzetelną, jasną i niewprowadzającą w błąd informację”. W tym zakresie kluczowe znaczenie ma Opinia EIOPA nt. twierdzeń dotyczących zrównoważonego rozwoju i greenwashingu w sektorze ubezpieczeniowym i emerytalnym, o której pisałem kilkukrotnie w kontekście obowiązków zakładów ubezpieczeń (zob. np. Oświadczenia dotyczące zrównoważonego rozwoju pod lupą nadzoru). Opinia ta znajdzie jednak zastosowanie także do twierdzeń formułowanych przez innych dystrybutorów, w tym agentów. Zawiera ona cztery podstawowe zasady odnoszące się do formułowania twierdzeń ESG. Przenosząc ją na grunt polskich regulacji, można przyjąć, że doprecyzowuje ona zarówno art. 7 ust. 3 pkt 1 udu, jak i wskazane wyżej rekomendacje dystrybucyjne i tym samym może być podstawowym punktem odniesienia przy ocenie, czy komunikacja agenta ma charakter greenwashingowy.

Oznacza to, że wprowadzając wewnętrzne procedury weryfikacji materiałów informacyjnych stosowanych przez agentów, zakłady ubezpieczeń mogą kierować się wymogami wynikającymi z Opinii EIOPA odnoszącymi się do twierdzeń ESG. Dotyczy to m.in. badania, czy twierdzenia są zgodne z rzeczywistymi cechami produktu, należycie uzasadnione dowodami, przedstawione w sposób zrozumiały dla klienta oraz aktualizowane wtedy, gdy zmieniają się okoliczności, na których zostały oparte.

W kontekście greenwashingu twierdzeniami nieobjętymi obowiązkiem nadzoru materiałów informacyjnych agentów przez zakłady ubezpieczeń będą np. agent jest „najbardziej ekologicznym pośrednikiem ubezpieczeniowym”, o ile nie zostaną powiązane z konkretnym produktem zakładu. Jeżeli jednak agent wykorzystuje hasła ESG do promowania konkretnego produktu ubezpieczeniowego albo sugeruje, że wybór danego ubezpieczenia wspiera określone cele klimatyczne lub społeczne, takie materiały powinny być objęte nadzorem.

Obowiązek nadzoru nad materiałami informacyjnymi agentów wynikający z rekomendacji dystrybucyjnych

Zgodnie z rekomendacją 14 zakład ubezpieczeń ma nadzorować jakość materiałów informacyjnych kierowanych przez agentów do klientów, w tym materiałów reklamowych i marketingowych (dalej: „materiały informacyjne”), którymi agenci posługują się w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych w imieniu lub na rzecz zakładu. Oznacza to, że zakresem rekomendacji 14 co do zasady nie są objęte te materiały informacyjne agentów, które dotyczą wyłącznie ich własnej działalności, a nie produktów zakładu ubezpieczeń. W kontekście greenwashingu twierdzeniami nieobjętymi zasadniczo powyższym obowiązkiem będą np. agent jest „najbardziej ekologicznym pośrednikiem ubezpieczeniowym”, o ile nie zostaną powiązane z konkretnym produktem zakładu. Jeżeli jednak agent wykorzystuje hasła ESG do promowania konkretnego produktu ubezpieczeniowego albo sugeruje, że wybór danego ubezpieczenia wspiera określone cele klimatyczne lub społeczne, takie materiały powinny być objęte nadzorem.

W razie stwierdzenia naruszeń dotyczących jakości materiałów informacyjnych zakład ma zobowiązać agenta do podjęcia działań korygujących. Jeżeli agent nie podejmie takich działań, zakład ma wdrożyć działania sankcyjne (rekomendacja 14.3). Zakład ubezpieczeń może też podjąć działania korygujące wobec agenta (rekomendacja 20.5). Wszelkie działania podejmowane wobec agentów w tym zakresie mają być przez zakład ubezpieczeń dokumentowane (rekomendacja 20.6). W przypadku materiałów zawierających twierdzenia ESG dokumentacja ta może mieć szczególne znaczenie dowodowe. Pozwala bowiem wykazać, że zakład nie tylko formalnie przyjął procedurę nadzoru nad agentami, lecz także realnie identyfikował i ograniczał ryzyko greenwashingu.

prawo i zrównoważony rozwój dla ubezpieczeń

Z przepisów udu nie wynika wprost generalny obowiązek akceptacji takich materiałów przez zakłady ubezpieczeń. Nie oznacza to jednak, że zakład może pozostawać obojętny na sposób, w jaki agent komunikuje klientom cechy produktu, w tym jego cechy środowiskowe lub społeczne. KNF wywodzi ten obowiązek z generalnego obowiązku sprawowania przez zakłady ubezpieczeń nadzoru nad działalnością agentów wynikającego z art. 26 udu.

Masz pytania dotyczące zrównoważonych ubezpieczeń? Napisz do mnie!

Podobne wpisy

KNF 29 czerwca 2026 r. opublikowała uchwałę nr 190/2026 w sprawie wydania Rekomendacji dla zakładów ubezpieczeń dotyczących dystrybucji ubezpieczeń, stanowiących załącznik do uchwały. Tzw. rekomendacje dystrybucyjne mają zasadniczo być stosowane od 1 lipca 2027 r. Na temat tego dokumentu odbyło się wiele dyskusji i zapewne będzie on jeszcze wielokrotnie komentowany z różnych perspektyw. W niniejszym artykule proponuję spojrzenie na rekomendacje przez pryzmat zjawiska, które wielokrotnie poruszałem na łamach Zrównoważonych ubezpieczeń, tj. greenwashingu. Chodzi przy tym o greenwashing, który może pojawiać się w komunikacji agentów ubezpieczeniowych. Powstaje więc pytanie, w jaki sposób zakłady ubezpieczeń powinny kontrolować formułowane przez agentów twierdzenia dotyczące zrównoważonego rozwoju.

Ogólne wymagania dotyczące materiałów informacyjnych agentów wynikające z udu w kontekście greenwashingu

Obowiązki dotyczące sposobu formułowania przekazu marketingowego spoczywają bezpośrednio na agentach ubezpieczeniowych jako dystrybutorach ubezpieczeń. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1 udu wszystkie informacje, w tym informacje o charakterze reklamowym i marketingowym, kierowane przez dystrybutora ubezpieczeń do klienta muszą być jasne, rzetelne i niewprowadzające w błąd. Ponadto, stosownie do art. 7 ust. 4 udu, informacje o charakterze reklamowym i marketingowym muszą być wyraźnie oznaczone. W kontekście greenwashingu przepisy te mają szczególne znaczenie, ponieważ obejmują nie tylko klasyczne informacje o zakresie ochrony, cenie czy wyłączeniach odpowiedzialności, lecz także komunikaty sugerujące środowiskowe lub społeczne cechy produktu albo podmiotu. W przypadku korzystania przez agentów z materiałów informacyjnych niespełniających wymogów udu KNF może nakładać sankcje, w tym kary finansowe, na podstawie art. 84 ust. 1 udu.

Jednocześnie z przepisów udu nie wynika wprost generalny obowiązek akceptacji takich materiałów przez zakłady ubezpieczeń. Nie oznacza to jednak, że zakład może pozostawać obojętny na sposób, w jaki agent komunikuje klientom cechy produktu, w tym jego cechy środowiskowe lub społeczne. KNF wywodzi ten obowiązek z generalnego obowiązku sprawowania przez zakłady ubezpieczeń nadzoru nad działalnością agentów wynikającego z art. 26 udu.