Osiem wniosków wynikających ze stanowiska KNF

► Po pierwsze, trzeba dochować terminów. Ze zwolnienia mogą skorzystać tylko te jednostki spełniające warunki z art. 84a ustawy o rachunkowości, co do których nie minął jeszcze termin sporządzenia sprawozdania z działalności za rok obrotowy 2025, który przypada 3 miesiące od daty zakończenia roku obrotowego (pkt II.11 stanowiska KNF).

► Po drugie, nie można „przekreślić” już spełnionego obowiązku. Ze zwolnienia nie mogą skorzystać jednostki, które przed wejściem w życie art. 84a ustawy o rachunkowości w całości wypełniły obowiązki związane ze sprawozdawczością, łącznie z jej atestacją i publikacją sprawozdania (pkt I.13 stanowiska KNF).

► Po trzecie, należy poinformować o skorzystaniu ze zwolnienia. Informacja ta ma być zawarta w sprawozdaniu z działalności (pkt II.15 stanowiska KNF).

► Po czwarte, brak obowiązkowej sprawozdawczości „przywraca” inne obowiązki. Z tego powodu w razie skorzystania ze zwolnienia sprawozdanie z działalności musi zawierać informacje z art. 49 ust. 3 i 3a ustawy o rachunkowości (czyli m.in. kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności związane z działalnością jednostki oraz informacje dotyczące zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego), z których uwzględnienia zwalnia sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju.

► Po piąte, nie można „mieszać” sprawozdawczości dobrowolnej i obowiązkowej. Dlatego w razie skorzystania ze zwolnienia, a mimo to opublikowania dobrowolnego raportu ESG, nie należy umieszczać go w sprawozdaniu z działalności, ponieważ mogłoby to wprowadzać w błąd użytkowników sprawozdań (pkt II.16 stanowiska KNF). Zamieszczenie w tym choćby fragmentów obowiązkowego sprawozdania zrównoważonego rozwoju zdaniem KNF oznacza, że sprawozdawczość ta ma charakter obowiązkowej i podlega wszystkim jej rygorom (pkt III.5 stanowiska KNF).  Zalecane jest publikowanie dobrowolnych raportów ESG w innym miejscu niż sprawozdanie z działalności, jako oddzielnych plików na stronie internetowej jednostki (pkt III.6 stanowiska KNF).

► Po szóste, w razie dobrowolnego raportowania ESG trzeba być konsekwentnym i precyzyjnym. Jednostki mają dowolność wyboru standardu raportowania (np. ESRS, GRI, IFRS, VSME). Jednakże muszą stosować standard w całości a ewentualne odstępstwa muszą zostać dokładnie wskazane. W razie dobrowolnej atestacji należy wskazać jej dokładny zakres. (pkt IV.1 – IV.4 stanowiska KNF).

► Po siódme, uproszczone ESRS opublikowane przez EFRAG nie są zalecane do stosowania przy sporządzaniu dobrowolnej sprawozdawczości w zakresie ESG za rok 2025, ponieważ nie zostały jeszcze formalnie przyjęte jako obowiązujące w UE (pkt IV.5 stanowiska KNF).

► Po ósme, dobrowolna i obowiązkowa atestacja mają odmienny status w kontekście limitów wynagrodzenia biegłych rewidentów i firm audytorskich.  Wynagrodzenie za atestację dobrowolną jest bowiem objęte limitem dla usług „niebadaniowych”, o którym mowa w art. 4 ust. 2 Rozporządzenia 537/2014. Limit ten zaś nie obowiązuje wynagrodzenia za atestację obowiązkową.

Zgodnie z dodanym do ustawy o rachunkowości art. 84a spółki oraz grupy kapitałowe, które dotychczas objęte były obowiązkiem sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, mogą nie wykonywać tego obowiązku, jeżeli nie przekroczyły w tym roku obrotowym i roku poprzedzającym ten rok obrotowy następujących wielkości:

► w przypadku spółek: 1000 osób średniorocznego zatrudnienia w przeliczaniu na pełne etaty lub 1 900 000 zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy;

► w przypadku grup kapitałowych: 1000 osób średniorocznego zatrudnienia w przeliczaniu na pełne etaty lub 1 900 000 zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych albo 2 280 000 zł przed dokonaniem tych wyłączeń.

Opcja zwolnienia z obowiązku sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju

Zgodnie z dodanym do ustawy o rachunkowości art. 84a spółki oraz grupy kapitałowe, które dotychczas objęte były obowiązkiem sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, mogą nie wykonywać tego obowiązku, jeżeli nie przekroczyły w tym roku obrotowym i roku poprzedzającym ten rok obrotowy następujących wielkości:

► w przypadku spółek: 1000 osób średniorocznego zatrudnienia w przeliczaniu na pełne etaty lub 1 900 000 zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy;

► w przypadku grup kapitałowych: 1000 osób średniorocznego zatrudnienia w przeliczaniu na pełne etaty lub 1 900 000 zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych albo 2 280 000 zł przed dokonaniem tych wyłączeń.

Decyzję o niewykonaniu obowiązku sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju podejmuje kierownik jednostki (w przypadku spółki) albo kierownik jednostki dominującej (w przypadku grupy kapitałowej).

W wyniku wdrożenia dyrektywy Omnibus I natomiast raportowanie ESG obejmie spółki i grupy kapitałowe zatrudniające powyżej 1 000 pracowników o przychodach netto ze sprzedaży przekraczających 450 mln euro rocznie. Pozostałe spółki i grupy kapitałowe będą mogły raportować dobrowolnie.

Dyrektywa Omnibus I: znaczące podwyższenie progów obowiązkowego raportowania ESG

Dyrektywa PE i Rady (UE) 2026/470, czyli tzw. dyrektywa Omnibus I, została opublikowana 26 lutego 2026 r., a państwa członkowskie mają dokonać jej transpozycji do prawa krajowego do 19 marca 2027 r. Jedną z kluczowych zmian, jakie wprowadziła dyrektywa Omnibus I jest podwyższenie progów dla obowiązkowej sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, które doprowadzi do ograniczenia liczby raportujących podmiotów.

Oryginalnie uchwalone przepisy CSRD miały obejmować kolejne grupy spółek falami – aż do objęcia obowiązkowym raportowaniem za rok 2026 małych i średnich spółek notowanych (czyli np. osiągających powyżej 2 mln zł przychodów netto ze sprzedaży oraz zatrudniających powyżej 10 pracowników). „Pierwszą falą” natomiast miały być sprawozdania zrównoważonego rozwoju za rok 2024. Obowiązek w tym zakresie miał objąć spółki zatrudniające powyżej 500 pracowników sporządzające oświadczenia nt. informacji niefinansowych oraz duże jednostki (np. osiągające powyżej 220 mln zł przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy). W wyniku wdrożenia dyrektywy Omnibus I natomiast raportowanie ESG obejmie spółki i grupy kapitałowe zatrudniające powyżej 1 000 pracowników o przychodach netto ze sprzedaży przekraczających 450 mln euro rocznie. Pozostałe spółki i grupy kapitałowe będą mogły raportować dobrowolnie.

Ekspresowa zmiana ustawy o rachunkowości

Polska zdecydowała się na implementację przepisów unijnych w dwóch etapach. W pierwszym do ustawy o rachunkowości została wdrożona opcja zwolnienia z raportowania za rok 2025 i 2026 spółek z pierwszej fali, które w wyniku przesunięcia progów obowiązkowego raportowania znajdą się poza zakresem obowiązkowej sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Projekt ustawy w tym zakresie wpłynął do Sejmu już 25 lutego 2026 r., przez który przeszedł ekspresowo i już 11 marca 2026 r. ustawę podpisał Prezydent. Zaczęła zaś obowiązywać 14 marca 2026 r. 

prawo i zrównoważony rozwój dla ubezpieczeń

Zgodnie z ustawą o rachunkowości obowiązkowe sprawozdania zrównoważonego rozwoju należy sporządzić co do zasady do 31 marca 2026 r. Spółki objęte obowiązkową sprawozdawczością za rok 2025 mają więc ostatnie dni na podjęcie decyzji, czy skorzystać ze zwolnienia z obowiązku raportowania.

Masz pytania dotyczące zrównoważonych ubezpieczeń? Napisz do mnie!

Podobne wpisy

19 marca 2026 r. UKNF opublikował stanowisko dotyczące wypełniania obowiązków w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy 2025 i 2026 w związku z wejściem w życie ustawy wdrażającej opcję zwolnienia dla jednostek z pierwszej fali. Stanowisko stanowi interpretację ekspresowo przeprowadzonych przez Sejm zmian w ustawie o rachunkowości, które wdrażają dyrektywę Omnibus I i prowadzą do ograniczenia obowiązków raportowych. Jego rola jest szczególnie istotna, ponieważ zgodnie z ustawą o rachunkowości obowiązkowe sprawozdania zrównoważonego rozwoju należy sporządzić co do zasady do 31 marca 2026 r. Spółki objęte obowiązkową sprawozdawczością za rok 2025 mają więc ostatnie dni na podjęcie decyzji, czy skorzystać ze zwolnienia z obowiązku raportowania.