Podsumowanie

Trzeci raport EIOPA potwierdza, że wdrożenie wymogów ESG w dystrybucji ubezpieczeń pozostaje istotnym wyzwaniem praktycznym. Złożoność regulacji, w szczególności w zakresie ujawnień, negatywnie wpływa na poziom zrozumienia po stronie konsumentów oraz na jakość doradztwa świadczonego przez dystrybutorów. Niedostateczna wiedza i nierówne przygotowanie uczestników rynku zwiększają jednocześnie ryzyko missellingu oraz greenwashingu.

Wnioski EIOPA wskazują na potrzebę dalszego uproszczenia ram regulacyjnych oraz intensyfikacji szkoleń w obszarze zrównoważonych finansów. Planowane zmiany w systemie SFDR mogą poprawić przejrzystość regulacyjną, jednak skuteczność nowych rozwiązań będzie zależała od ich praktycznego wdrożenia.

Francuskie organy nadzoru wydały Komunikat dotyczący uwzględniania preferencji zrównoważonego rozwoju w doradztwie mający wspierać profesjonalistów w tym zakresie przy wypełnianiu obowiązków wynikających z IDD i MIFID II. Organy nadzoru zaproponowały m.in. uproszczony kwestionariusz ESG dotyczący preferencji klienta (gdy inwestor wyraża zainteresowanie produktem zrównoważonym, ale nie chce określać preferencji zgodnie z kryteriami regulacyjnymi, może zostać wykorzystany uproszczony kwestionariusz zawierający różne opcje preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju wraz z ich wyjaśnieniem), a także podkreśliły konieczność intensyfikacji szkoleń dystrybutorów z zakresu zrównoważonych finansów.

Przykład kontroli przeprowadzonych we Francji

EIOPA powołuje się na przykład kontroli przeprowadzonych we Francji w zakresie dystrybucji ubezpieczeń na życie. Ujawniły one, że działania dystrybutorów często nie spełniały wymogów regulacji odnoszących się do zrównoważonego rozwoju właśnie z powodu niejasnych regulacji oraz luk w wiedzy doradców. Większość inwestorów detalicznych nie określała szczegółowych preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju (aż 95%), a rekomendacje nie zawierały jasnego uzasadnienia.

W efekcie, francuskie organy nadzoru wydały Komunikat dotyczący uwzględniania preferencji zrównoważonego rozwoju w doradztwie mający wspierać profesjonalistów w tym zakresie przy wypełnianiu obowiązków wynikających z IDD i MIFID II. Organy nadzoru zaproponowały m.in. uproszczony kwestionariusz ESG dotyczący preferencji klienta (gdy inwestor wyraża zainteresowanie produktem zrównoważonym, ale nie chce określać preferencji zgodnie z kryteriami regulacyjnymi, może zostać wykorzystany uproszczony kwestionariusz zawierający różne opcje preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju wraz z ich wyjaśnieniem), a także podkreśliły konieczność intensyfikacji szkoleń dystrybutorów z zakresu zrównoważonych finansów. Brak wiedzy doradców podkreślany był jako główne źródło ryzyka missellingu i greenwashingu.

EIOPA prowadziła też badania typu „mystery shopping”. W ich ramach ustaliła, że większość dystrybutorów nie oceniała preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju i często brakowało im wiedzy w tym zakresie. EIOPA stwierdziła, że w 60% wizyt dystrybutorzy nie pytali o preferencje dotyczące zrównoważonego rozwoju. Gdy klienci-testerzy ujawniali preferencje dobrowolnie, 50% z nich zgłosiło, że dystrybutorzy nie posiadali wystarczającej wiedzy na temat omawianych aspektów zrównoważonego rozwoju.

Szczególna złożoność przepisów dotyczących ujawnień

EIOPA podkreśla szczególną złożoność ram regulacyjnych dotyczących ujawnień w zakresie zrównoważonego rozwoju (np. SFDR, Taksonomia UE, ujawnienia PAI). Ujawnienia te są trudne do zrozumienia przez przeciętnego konsumenta. Bywają też przedstawiane w niewłaściwy bądź niespójny sposób albo wymagają od klienta podjęcia wielu dodatkowych działań (np. przechodzenia pomiędzy wieloma stronami internetowymi i ich analizy). EIOPA podkreśla w tym zakresie niezrozumiałość dla klientów detalicznych takich pojęć jak „inwestycje zgodne z taksonomią”, „inwestycje zrównoważone” oraz „uwzględnianie PAI w odniesieniu do czynników zrównoważonego rozwoju”.

Na tę kwestię EIOPA wraz z innymi unijnymi organami nadzoru zwracała już uwagę w dokumentach, które poddawały krytycznej analizie SFDR (zob. Nowa klasyfikacja produktów w ramach SFDR na horyzoncie?). Nie jest też tajemnicą, że trwają prace nad SFDR 2.0 (z czym organizacje branżowe biorące udział w rozmowach z EIOPA wiążą duże nadzieje). SFDR 2.0 znacząco przebuduje system ujawnień SFDR m.in. wprowadzając kategoryzację produktów finansowych (zob. SFDR 2.0: wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, znamy nowe kategorie produktów) a także usuwając ujawnienia PAI na poziomie podmiotu (zob. SFDR 2.0.: usunięcie ujawnień PAI na poziomie podmiotu).

Brak wystarczającej wiedzy dystrybutorów na temat zrównoważonego rozwoju

EIOPA zwraca uwagę, że techniczny język i wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju są trudne nie tylko dla klientów, ale też dla samych dystrybutorów. Również oni nie posiadają wystarczającej wiedzy technicznej, aby właściwie oceniać i dopasowywać preferencje dotyczące zrównoważonego rozwoju. Krajowe organy nadzoru zwracały uwagę, że choć zakłady ubezpieczeń zaktualizowały programy szkoleniowe i opracowały odpowiednie ramy kompetencyjne, to ogólny poziom przygotowania rynku pod kątem wiedzy pozostaje nierówny.

EIOPA prowadziła też badania typu „mystery shopping”. W ich ramach ustaliła, że większość dystrybutorów nie oceniała preferencji dotyczących zrównoważonego rozwoju i często brakowało im wiedzy w tym zakresie. EIOPA stwierdziła, że w 60% wizyt dystrybutorzy nie pytali o preferencje dotyczące zrównoważonego rozwoju. Gdy klienci-testerzy ujawniali preferencje dobrowolnie, 50% z nich zgłosiło, że dystrybutorzy nie posiadali wystarczającej wiedzy na temat omawianych aspektów zrównoważonego rozwoju. Jednakże pomimo niskiego odsetka dystrybutorów pytających o preferencje dotyczące zrównoważonego rozwoju, tylko w 14.6% przypadków dystrybutorzy oferowali klientom-testerom zgłaszającym takie preferencje produkty „niezrównoważone”. To rodzi pytanie o realny wpływ złożonych wymogów regulacyjnych na polepszenie sytuacji konsumentów.

prawo i zrównoważony rozwój dla ubezpieczeń

EIOPA ocenia, że zebrane informacje wskazują na dużą złożoność techniczną przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju. To prowadzi zaś do niejasnych i niespójnie stosowanych ujawnień, słabego zrozumienia po stronie konsumentów, nierównego poziomu wiedzy dystrybutorów oraz zwiększonego ryzyka missellingu.

Masz pytania dotyczące zrównoważonych ubezpieczeń? Napisz do mnie!

Podobne wpisy

30 marca 2026 r. EIOPA opublikowała trzeci Raport dotyczący wdrożenia IDD. Jednym z zagadnień, które podlegały ocenie organu było wprowadzenie do systemu zarządzania i nadzoru nad produktem ubezpieczeniowym obowiązku uwzględniania kwestii dotyczących zrównoważonego rozwoju. Modyfikacje te weszły w życie 2 sierpnia 2022 r. na podstawie Rozporządzenia delegowanego Komisji 2021/1257, zatem w tym roku miną cztery lata od początku obowiązywania regulacji (zob. moje podsumowanie przepisów po dwóch latach obowiązywania - Regulacje ESG dot. zarządzania produktem ubezpieczeniowym po dwóch latach obowiązywania: fakty i mity).

Generalnie wnioski EIOPA

W poprzednich raportach EIOPA wskazywała, że po wprowadzeniu zmian istniały nadal wyzwania dla konsumentów związane ze zrozumieniem ujawnień oraz złożonych pojęć zawartych w nowych przepisach. Ponadto, problemy mieli mieć też dystrybutorzy, szczególnie w zakresie znalezienia odpowiednich szkoleń pozwalających zdobyć niezbędną wiedzę dla zrozumienia ram regulacyjnych i udzielania klientom właściwych porad. Wnioski z aktualnego raportu pokazują, że kwestie te pozostają aktualne obecnie.

EIOPA ocenia, że zebrane informacje wskazują na dużą złożoność techniczną przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju. To prowadzi zaś do niejasnych i niespójnie stosowanych ujawnień, słabego zrozumienia po stronie konsumentów, nierównego poziomu wiedzy dystrybutorów oraz zwiększonego ryzyka missellingu. Wnioski z aktualnego raportu wynikają z dwóch badań przeprowadzonych przez EIOPA wśród krajowych organów nadzoru oraz opinii zebrane w kwietniu 2025 r. podczas publicznego spotkania z grupą interesariuszy ds. ubezpieczeń i reasekuracji przy EIOPA.