Postulaty Insurance Europe dotyczące obligacji rządowych w SFDR 2.0
Insurance Europe proponuje przede wszystkim, aby dopuścić możliwość zaliczania obligacji rządowych do wszystkich kategorii zrównoważonych inwestycji (art. 7, 8 i 9 SFDR 2.0), jeżeli uczestnik rynku finansowego dysponuje przejrzystą i wiarygodną metodologią uzasadniającą taką kwalifikację. Do czasu opracowania takiej metodologii organizacja postuluje natomiast umożliwienie wyłączenia inwestycji w obligacje rządowe zarówno z licznika, jak i z mianownika przy obliczaniu progu zrównoważonych inwestycji. W rezultacie aktywa te byłyby neutralne dla oceny zrównoważoności portfela inwestycyjnego, co – z perspektywy ubezpieczycieli – sprzyjałoby utrzymaniu równych warunków konkurencji z innymi uczestnikami rynku finansowego w obszarze zrównoważonych produktów finansowych.
Zdaniem Insurance Europe sytuacja, w której obligacjom rządowym ogólnego przeznaczenia odmawia się możliwości zaliczenia ich do puli aktywów z art. 7 lub 9 SFDR 2.0, może zniechęcać ubezpieczycieli do inwestowania w tego rodzaju instrumenty. To z kolei mogłoby negatywnie wpływać na finansowanie długu państwowego. Ponadto rozwiązanie to mogłoby być niekorzystne dla konsumentów zainteresowanych lokowaniem środków w zrównoważone inwestycje.
SFDR 2.0 stawia w niekorzystnej pozycji konkurencyjnej ubezpieczycieli – kluczowych inwestorów na rynku obligacji
W ocenie Insurance Europe takie rozwiązanie pośrednio stawia sektor ubezpieczeniowy w mniej korzystnej pozycji konkurencyjnej względem innych uczestników rynku finansowego. Może ono również prowadzić do negatywnych, niezamierzonych przez Komisję Europejską skutków dla konsumentów.
Jak podkreśla Insurance Europe, obligacje rządowe są jednym z podstawowych instrumentów, w które inwestują europejscy ubezpieczyciele. Organizacja wskazuje, że stanowią one 8-9% aktywów ubezpieczycieli w Irlandii i Danii, 26-38% w Niemczech, Francji i na Słowacji, ponad 40% w Belgii, Grecji i we Włoszech, a w Hiszpanii sięgają aż 56%. Z drugiej strony ubezpieczyciele pozostają kluczowymi inwestorami na rynku obligacji państwowych – w Niemczech, Belgii, Francji, we Włoszech i w Hiszpanii posiadają 5-10% wszystkich obligacji, natomiast w Danii sektor ubezpieczeniowy jest właścicielem aż 46% takich instrumentów. Podobnie jest w Polsce. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że na koniec marca 2026 r. zakłady ubezpieczeń posiadały łącznie obligacje skarbowe i bony skarbowe o wartości 74 770,97 mln zł, co stanowi ok. 4,8% zadłużenia państwa z tytułu emisji tych instrumentów. Z kolei według danych NBP na koniec 2024 r. obligacje skarbowe stanowiły 30% lokat sektora ubezpieczeniowego (obecnie udział ten może być jeszcze wyższy).
Zdaniem Insurance Europe sytuacja, w której obligacjom rządowym ogólnego przeznaczenia odmawia się możliwości zaliczenia ich do puli aktywów z art. 7 lub 9 SFDR 2.0, może zniechęcać ubezpieczycieli do inwestowania w tego rodzaju instrumenty. To z kolei mogłoby negatywnie wpływać na finansowanie długu państwowego. Ponadto rozwiązanie to mogłoby być niekorzystne dla konsumentów zainteresowanych lokowaniem środków w zrównoważone inwestycje. Obligacje rządowe pełnią bowiem funkcję stabilizującą i zabezpieczającą portfel inwestycyjny. Ich usunięcie z „zielonych” portfeli albo istotne ograniczenie ich udziału mogłoby sprawić, że portfele te stałyby się strukturalnie bardziej ryzykowne z finansowego punktu widzenia i mniej dostosowane do długoterminowych horyzontów inwestycyjnych. W takim ujęciu efekt byłby odwrotny do zamierzonego przez SFDR 2.0.
Obligacje rządowe o przeznaczeniu ogólnym nie mogą być uwzględniane w liczniku odzwierciedlającym udział aktywów, jaki produkt finansowy musi osiągnąć, aby zostać zakwalifikowany jako inwestycja w transformącję albo jako inwestycja w zrównoważony rozwój. Jednocześnie należy uwzględniać je w mianowniku, co sprawia, że ich obecność w portfelu utrudnia zaliczenie danego funduszu do najbardziej wymagających kategorii przewidzianych w SFDR 2.0.
Wpływ obligacji rządowych na klasyfikację produktów finansowych na gruncie SFDR 2.0
Zgodnie z aktualnym brzmieniem projektu SFDR 2.0 obligacje rządowe co do zasady nie mogą być kwalifikowane jako inwestycje w transformację ani jako inwestycje w zrównoważony rozwój (wyjątkowo status taki mogą uzyskać Europejskie Zielone Obligacje objęte rozporządzeniem 2023/2631, ewentualnie inne instrumenty, w przypadku których przeznaczenie środków nie ma charakteru ogólnego, lecz jest skonkretyzowane). Oznacza to, że tego rodzaju inwestycje nie mogą być uwzględniane w liczniku odzwierciedlającym udział aktywów, jaki produkt finansowy musi osiągnąć, aby zostać zakwalifikowany do jednej z tych dwóch kategorii. Jednocześnie należy uwzględniać je w mianowniku, co sprawia, że ich obecność w portfelu utrudnia zaliczenie danego funduszu do najbardziej wymagających kategorii przewidzianych w SFDR 2.0.
Takie rozwiązanie uzasadniono w motywie 22 projektu SFDR 2.0 brakiem dostępnych, kompleksowych wskaźników służących do oceny zrównoważonego charakteru obligacji rządowych. W rezultacie obligacje te mogą być co najwyżej uwzględniane w kategorii inwestycji o podstawowych cechach ESG, a więc w najmniej wymagającej kategorii przewidzianej w SFDR 2.0.
prawo i zrównoważony rozwój dla ubezpieczeń
Na gruncie SFDR 2.0 – zamiast obecnego systemu ujawnień – mają pojawić się trzy kategorie produktów:
► inwestycje w transformację (art. 7 SFDR 2.0),
► inwestycje o podstawowych celach ESG (art. 8 SFDR 2.0),
► inwestycje w zrównoważony rozwój (art. 9 SFDR 2.0).
Masz pytania dotyczące zrównoważonych ubezpieczeń? Napisz do mnie!
Podobne wpisy
SFDR 2.0 a obligacje rządowe: skutki projektowanych zmian dla sektora ubezpieczeniowego
Wprowadzenie SFDR 2.0 ma przynieść istotne zmiany w obecnym systemie ujawnień dotyczących zrównoważonego rozwoju w sektorze usług finansowych. Zmiany te obejmują w szczególności wprowadzenie trzech kategorii produktów związanych ze zrównoważonym rozwojem. Projekt SFDR 2.0 utrudnia jednak kwalifikowanie do tych kategorii produktów, które w swoim portfelu inwestycyjnym posiadają obligacje rządowe ogólnego przeznaczenia (tj. obligacje emitowane przez państwo, z których wpływy nie są przeznaczone na z góry określone cele; w praktyce chodziłoby o zasadniczą część standardowych polskich obligacji skarbowych). Taki stan rzeczy może negatywnie oddziaływać na sektor ubezpieczeniowy, który należy do grona kluczowych europejskich inwestorów w obligacje rządowe. Na problem ten zwróciło uwagę Insurance Europe w stanowisku opublikowanym 18 maja 2026 r., postulując zmianę projektu SFDR 2.0.
Kategorie produktów przewidziane w SFDR 2.0
Na gruncie SFDR 2.0 – zamiast obecnego systemu ujawnień – mają pojawić się trzy kategorie produktów:
► inwestycje w transformację (art. 7 SFDR 2.0),
► inwestycje o podstawowych celach ESG (art. 8 SFDR 2.0),
► inwestycje w zrównoważony rozwój (art. 9 SFDR 2.0).
Kluczowym warunkiem zakwalifikowania produktu do danej kategorii będzie osiągnięcie progu 70% aktywów spełniających określone wymagania (odpowiednio: cele transformacyjne, uwzględnienie czynników zrównoważonego rozwoju albo realizację celów związanych ze zrównoważonym rozwojem). Ponadto dla każdej kategorii określono sektory, w które aktywa nie będą mogły być lokowane.
Przewidziano także kategorię produktów mieszanych, łączącą różne kategorie opisane powyżej (art. 9a SFDR 2.0). W obrocie będą mogły funkcjonować również produkty, które nie zostaną sklasyfikowane jako produkty finansowe związane ze zrównoważonym rozwojem (art. 6a SFDR 2.0) (więcej na ten temat: SFDR 2.0: wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, znamy nowe kategorie produktów).