Podsumowanie: w 2026 r. stabilizacja z wyzwaniami

W 2026 r. prawdopodobnie będziemy obserwować większą stabilizację wokół trendów i zdarzeń, które rozpoczęły się w roku bieżącym i które będą stanowić wyzwania dla rynku ubezpieczeniowego.

Wydaje się bowiem, że prace nad pakietem Omnibus dobiegają końca i wreszcie pojawi się jakaś pewność prawa w tym zakresie, ale to nie oznacza, że grupy ubezpieczeniowe ominą obowiązki wynikające z CSRD i CSDDD. SFDR 2.0 będzie przechodzić proces legislacyjny i jeżeli unijny ustawodawca utrzyma tempo Omnibusa w przypadku tego rozporządzenia, to nie można wykluczyć, że już w 2026 r. zostanie wypracowana jego ostateczna treść. Przepisy o przejrzystości wynagrodzeń muszą z kolei zostać implementowane w Polsce do połowy tego roku, ale nie będzie to oznaczać końca, a dopiero początek wyzwań stojących przed ubezpieczeniami w tej kwestii. W zakresie S, w roku 2026 będzie należało też podjąć działania zmierzające do uwzględnienia różnorodności w organach zakładów ubezpieczeń (zob. Różnorodność w organach zakładów ubezpieczeń: nowe obowiązki od stycznia 2027 r.). A na koniec zostaje jeszcze przygotowanie się do stanu, w którym Prezes UOKiK zyska nowe narzędzia do walki z greenwashingiem.

W kwestii greenwashingu było wiele zdarzeń, które wydarzyły się po raz pierwszy:

► pierwsze zarzuty Prezesa UOKiK stosowania greenwashingu (zob. Greenwashing pod lupą UOKiK: pierwsze zarzuty);

► pierwszy pozew o greenwashing w Polsce (zob. Pierwszy głośny pozew o greenwashing w Polsce);

► Pierwsza duża kara finansowa za greenwashing w Europie (zob. 25 mln euro kary dla DWS za greenwashing).

4. Przejrzystość wynagrodzeń nabiera tempa

Przez cały ten rok sporo pisałem na temat dyrektywy o transparentności wynagrodzeń oraz wyzwań, jakie będą się wiązać z jej wdrożeniem (zob. np. Przejrzystość wynagrodzeń coraz bliżej – przed ubezpieczeniami wiele pracy). Niedawno Ministerstwo Pracy opublikowało wytyczne dotyczące wartościowania pracy na gruncie nowych regulacji (zob. Dyrektywa o transparentności płac: Ministerstwo publikuje wytyczne dotyczące wartościowania pracy).

Ostatecznie, rząd wyrobił się jeszcze w 2025 r. z opublikowaniem projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, otwierając tym samym w dniu 16 grudnia 2025 r. etap konsultacji i opiniowania projektu. Będę oczywiście analizował go szczegółowo w kolejnych tekstach. Przypomnę, że czas na wdrożenie dyrektywy o transparentności wynagrodzeń mamy do 7 czerwca 2026 r.

5. Greenwashing: pierwsze zarzuty, pozwy i wysokie kary

W kwestii greenwashingu było wiele zdarzeń, które wydarzyły się po raz pierwszy:

• pierwsze zarzuty Prezesa UOKiK stosowania greenwashingu (zob. Greenwashing pod lupą UOKiK: pierwsze zarzuty);

• pierwszy pozew o greenwashing w Polsce (zob. Pierwszy głośny pozew o greenwashing w Polsce);

• Pierwsza duża kara finansowa za greenwashing w Europie (zob. 25 mln euro kary dla DWS za greenwashing).

Te zdarzenia pokazują, że trend w zakresie walki z greenwashingiem na poważnie, rozpoczął się w 2025 r. i prawdopodobnie będzie kontynuowany w 2026 r. Pamiętajmy, że Polska ma czas do 26 marca 2026 r. na implementowanie tzw. dyrektywy antygreenwashingowej, która da dodatkowe podstawy Prezesowi UOKiK do ścigania tego negatywnego zjawiska (zob. Dyrektywa antygreenwashingowa: nieuczciwe praktyki handlowe z obszaru ESG oraz Plany rządu dotyczące wdrożenia dyrektywy antygreenwashingowej).

W listopadzie wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, określanych mianem SFDR 2.0 z tej przyczyn, że mają prowadzić do znaczącej przebudowy systemu ujawnień w ramach rozporządzenia 2019/2088, w tym poprzez wprowadzenie kategoryzacji produktów finansowych podlegających tej regulacji (zob. SFDR 2.0: wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, znamy nowe kategorie produktów). Będą towarzyszyć inne daleko idące zmiany (zob. SFDR 2.0: marketing i nazewnictwo produktów finansowych po zmianie rozporządzenia oraz SFDR 2.0.: usunięcie ujawnień PAI na poziomie podmiotu).

2. Telenowela pt. „Omnibus”

Przez cały 2025 r. śledziliśmy prace UE nad ograniczeniem regulacji ESG. Zaczęło się od plotek co do tego, jak głębokie cięcia będzie przewidywał pakiet Omnibus (zob. Czy pakiet Omnibus uprości unijne regulacje ESG?). Następnie, w trakcie procesu legislacyjnego, miał miejsce szereg zwrotów akcji, które zakładały coraz większe ograniczenia regulacji ESG. (zob. np. Pakiet Omnibus nic (jeszcze) nie uprościł, Pakiet Omnibus w impasie? Następna sesja PE kluczowa oraz Omnibus: PE za dalszym ograniczeniem CSRD i CSDDD). Każdemu kolejnemu krokowi towarzyszyły wycieki, doniesienia medialne i niepewność polityczna.

Ostatecznie jednak telenowela pt. „Omnibus” zbliża się prawdopodobnie do końca. 16 grudnia 2025 r. Parlament Europejski przyjął zmiany ograniczające CSRD i CSDDD wypracowane w procesie legislacyjnym. Teraz pozostała akceptacja pakietu Omnibus przez Radę. Co ciekawe, wobec pakietu Omnibus wysunięto zarzuty jego niezgodności z prawem unijnym – to również ciekawy wątek, który może doprowadzić finalnie jednak do blokady zmian (zob. Szybka deregulacja, chaos na lata? Zarzuty dotyczące legalności pakietu Omnibus).

3. Projekt SFDR 2.0

Przez ostatnie lata, ale szczególnie w roku 2024 obserwowaliśmy wzmożoną krytykę SFDR. Pojawiały się kolejne zapowiedzi i propozycje zmian (zob. Nowa klasyfikacja produktów w ramach SFDR na horyzoncie? oraz SFDR: Propozycje zmian Platformy Zrównoważonych Finansów). Ostatecznie, Komisja w maju b.r. ogłosiła, że pracuje nad rewizją rozporządzenia (zob. SFDR: ruszają prace Komisji nad rewizją rozporządzenia). Wreszcie, w listopadzie wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, określanych mianem SFDR 2.0 z tej przyczyn, że mają prowadzić do znaczącej przebudowy systemu ujawnień w ramach rozporządzenia 2019/2088, w tym poprzez wprowadzenie kategoryzacji produktów finansowych podlegających tej regulacji (zob. SFDR 2.0: wyciekł projekt zmian do rozporządzenia, znamy nowe kategorie produktów). Będą towarzyszyć inne daleko idące zmiany (zob. SFDR 2.0: marketing i nazewnictwo produktów finansowych po zmianie rozporządzenia oraz SFDR 2.0.: usunięcie ujawnień PAI na poziomie podmiotu).

prawo i zrównoważony rozwój dla ubezpieczeń

Kluczowym zjawiskiem 2025 r. w świecie ESG jest tzw. „efekt Trumpa”, czyli w skrócie wpływ decyzji, wypowiedzi i działań Prezydenta USA oraz jego administracji na rynki finansowe, gospodarkę, politykę i społeczeństwa. Donald Trump od początku zapowiadał odwrót USA od szeregu regulacji ESG. „Efekt Trumpa” nie ograniczył się jednak wyłącznie do polityki wewnętrznej, ale silnie wpływał na politykę i prawo unijne. USA silnie lobbowały za odwrotem UE od dotychczasowych regulacji ESG, co doprowadziło do niezwykle szybkiego – jak na standardy UE – opracowania pakietu cięć regulacyjnych (zob. Pakiet Omnibus opublikowany, czyli o deregulacji w unijnym stylu).

Masz pytania dotyczące zrównoważonych ubezpieczeń? Napisz do mnie!

Podobne wpisy

Ostatni artykuł w ubiegłym roku zakończyłem prognozą na 2025 r., którą podsumowałem zdaniem: „będzie ciężko, ale ciekawie”. Pisząc dzisiejszy tekst pod koniec grudnia 2025 r. mogę powiedzieć, że w swoich przewidywaniach się nie pomyliłem. Mamy za sobą bowiem niewątpliwie najbardziej angażujący, interesujący i obfitujący w zwroty akcji rok w świecie prawa zrównoważonego rozwoju i ESG. Aby go podsumować, wybrałem 5 najważniejszych, moim zdaniem, wydarzeń i trendów.

1. „Efekt Trumpa” w ESG

Kluczowym zjawiskiem 2025 r. w świecie ESG jest tzw. „efekt Trumpa”, czyli w skrócie wpływ decyzji, wypowiedzi i działań Prezydenta USA oraz jego administracji na rynki finansowe, gospodarkę, politykę i społeczeństwa. Donald Trump od początku zapowiadał odwrót USA od szeregu regulacji ESG. Już w stycznia 2025 r. wydał dekret dotyczący wycofania USA z Porozumienia Paryskiego, a także akty prawne wycofujące program DEI w federalnych agencjach. W kwietniu 2025 r. wydał rozporządzenie wymierzone w stanowe regulacje dotyczące zmian klimatu i ESG, nakazując Prokurator Generalnej Pam Bondi podejmowanie działań w celu ich zablokowania. Pojawiły się poważne spory między demokratycznymi stanami, jak np. Kalifornia, a władzami federalnymi w odniesieniu do polityki ESG. Grudzień 2025 r. administracja Trumpa zakończyła również mocnym akcentem przeciwko podmiotom z sektora finansowego akcentującym swoje przywiązanie do ESG. 

„Efekt Trumpa” nie ograniczył się jednak wyłącznie do polityki wewnętrznej, ale silnie wpływał na politykę i prawo unijne. USA silnie lobbowały za odwrotem UE od dotychczasowych regulacji ESG, co doprowadziło do niezwykle szybkiego – jak na standardy UE – opracowania pakietu cięć regulacyjnych (zob. Pakiet Omnibus opublikowany, czyli o deregulacji w unijnym stylu). W końcowej fazie prac nad pakietem Omnibus, naciski ze strony USA przybierały tylko na sile i prawdopodobnie były jednym z głównych czynników, które wpłynęły na większe cięcia przepisów, niż pierwotnie przewidziane (zob. Naciski USA na wycofanie się z unijnych regulacji ESG).